Ngày 17/7, tại TPHCM, Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASTI) phối hợp cùng Tạp chí Một Thế Giới tổ chức Hội thảo "An ninh năng lượng đến 2030: Khơi thông nguồn lực phát triển hạ tầng năng lượng".
Tham dự hội thảo có PGS.TS. Huỳnh Thành Đạt, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cùng đại diện bộ, ngành, địa phương; đại diện hiệp hội ngành nghề, doanh nghiệp và các chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực năng lượng.
Theo Ban tổ chức, Hội thảo "An ninh năng lượng đến 2030: Khơi thông nguồn lực phát triển hạ tầng năng lượng" được tổ chức nhằm tạo diễn đàn trao đổi, đối thoại đa chiều về các giải pháp bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030.
TS. Trần Văn Tùng, Chủ tịch Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASTI) bày tỏ kỳ vọng các ý kiến trao đổi, các khuyến nghị và đề xuất tại hội thảo sẽ góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách, thúc đẩy đầu tư vào hạ tầng năng lượng, đồng thời mở ra những hướng hợp tác mới giữa cơ quan quản lý, giới khoa học và cộng đồng doanh nghiệp.
PGS.TS. Huỳnh Thành Đạt, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Thu Huyền
Tham luận “An ninh năng lượng đến năm 2030: Thực trạng, thách thức và hàm ý chính sách cho Việt Nam”, GS.TS Võ Xuân Vinh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh doanh thuộc Đại học Kinh tế TPHCM nhấn mạnh, trong bối cảnh toàn cầu, có 3 xu hướng định hình an ninh năng lượng Việt Nam là: địa chính trị tái cấu trúc; bùng nổ AI & Data Center và áp lực chuyển dịch năng lượng.
Ông cũng nêu ra 3 nút thắt cốt lõi tạo thành 1 vòng lặp phản hồi tiêu cực, gồm nút thắt về tài chính, nút thắt về thể chế và nút thắt về hạ tầng.
Để tháo gỡ các nút thắt trên, GS.TS. Võ Xuân Vinh đưa ra các giải pháp như cải cách thị trường điện; ổn định thể chế và khơi thông vốn quốc tế; đầu tư hạ tầng chiến lược; tăng cường hệ thống lưu trữ năng lượng.
Kết thúc bài tham luận, ông Vinh cho rằng, an ninh năng lượng không thể đạt được bằng giải pháp kỹ thuật đơn thuần, mà đòi hỏi cải cách thể chế và tài chính đồng bộ để khơi thông nguồn lực đầu tư tư nhân, cả trong nước lẫn quốc tế.
Cũng tại hội thảo, ông Đỗ Văn Năm, Thành viên HĐTV Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) cho biết, từ nay đến năm 2030, nhu cầu điện tại vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc sẽ tăng mạnh. Theo kịch bản tăng trưởng cao, sản lượng điện thương phẩm có thể đạt 165,5 tỷ kWh vào năm 2030, với tốc độ tăng trưởng bình quân 9,21% mỗi năm.
Nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về năng lượng điện, theo ông Năm, cần tăng cường đầu tư vào hệ thống lưới điện; hoàn thiện cơ chế, chính sách về năng lượng điện; nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành hệ thống điện; thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng...
Đề cập vai trò của doanh nghiệp công nghiệp trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, PGS.TS. Phạm Xuân Mai, Cố vấn cấp cao tại Công ty Kim Long Motor Huế nhìn nhận, an ninh năng lượng quốc gia không chỉ được quyết định tại các nhà máy điện, mỏ năng lượng hay hệ thống truyền tải, mà còn được quyết định tại từng nhà máy công nghiệp, từng phương tiện giao thông, từng bộ pin và từng hệ thống điều khiển năng lượng.
Cùng với đó, theo ông Mai, doanh nghiệp công nghiệp không chỉ là đối tượng tiêu thụ năng lượng. Trong giai đoạn mới, doanh nghiệp phải trở thành một bộ phận trực tiếp kiến tạo, tích trữ, điều phối, sử dụng hiệu quả và bảo vệ hệ thống năng lượng quốc gia.
PGS.TS. Phạm Xuân Mai cho rằng, công nghiệp ô tô không còn đứng ngoài chiến lược năng lượng mà tác động trực tiếp đến cơ cấu tiêu thụ năng lượng quốc gia trong tương lai. Trong kỷ nguyên xe điện, an ninh năng lượng phải gắn với an ninh công nghệ, an ninh chuỗi cung ứng và an ninh dữ liệu.
Ông đưa ra 5 kiến nghị để khơi thông nguồn lực doanh nghiệp phát triển hạ tầng năng lượng: Tích hợp quy hoạch năng lượng, giao thông và công nghiệp; cơ chế thị trường phụ tải linh hoạt; hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn quốc gia; sử dụng đầu tư công và mua sắm công để hình thành thị trường ban đầu; đặt doanh nghiệp trong nước vào trung tâm chuỗi giá trị.
Trong khi đó, tham luận “Vai trò của năng lượng tái tạo và BESS trong mục tiêu tăng trưởng 2 con số và Net Zero”, ông Trần Quốc Tâm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng tái tạo TPHCM (HCMREA) cho rằng, Việt Nam không thiếu tài nguyên năng lượng. Công nghệ đã trưởng thành và sẵn sàng.
Điều đang cần lúc này, theo ông Tâm, là một hệ thống chính sách và cơ chế thị trường đủ mạnh để năng lượng tái tạo phát triển nhanh, bền vững và hiệu quả.
Phó Chủ tịch HCMREA đề xuất hoàn thiện cơ chế tín dụng xanh, ưu đãi lãi suất, miễn giảm thuế và tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư vào năng lượng tái tạo và hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS).
Cùng với đó, theo ông Tâm, cần ban hành cơ chế khuyến khích đầu tư, vận hành và khai thác hệ thống lưu trữ năng lượng và xây dựng cơ chế giá phù hợp để BESS tham gia thị trường điện; khuyến khích phát triển các mô hình công ty cung cấp dịch vụ năng lượng, cho thuê năng lượng.
Phó Chủ tịch HCMREA cũng kiến nghị tiếp tục hoàn thiện và mở rộng cơ chế giá điện theo thời gian sử dụng (TOU) nhằm khuyến khích dịch chuyển phụ tải và phát huy hiệu quả của hệ thống lưu trữ năng lượng; thí điểm các mô hình Nhà máy điện ảo (Virtual Power Plant), cộng đồng năng lượng và cơ chế điều phối các nguồn điện phân tán kết hợp với hệ thống lưu trữ.
Ngoài ra, ông Trần Quốc Tâm nhấn mạnh cần tiếp tục hoàn thiện thể chế và thị trường điện cạnh tranh, tạo môi trường đầu tư minh bạch, bình đẳng để khơi thông nguồn lực xã hội phát triển hạ tầng năng lượng.
